ΟΙ ΠΙΣΩ ΜΟΥ ΣΕΛΙΔΕΣ…

Written by on 19/02/2019

Δημήτρης Καπράνος

Κι αν είμαι ροκ…

Απαγορευμένα και αξέχαστα…

Στην μέχρι τώρα επικοινωνία μας ασχοληθήκαμε κυρίως με τα μουσικά ρεύματα, ερεθίσματα και πρόσωπα των δεκαετιών ’60 και ’70.

Η μουσική βλέπετε, είναι ο διεθνής κώδικας επικοινωνίας και σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, που από το 1967 μέχρι το 1974 παρέμενε στο σκοτάδι από πλευράς ενημέρωσης, όλοι οι άλλοι τρόποι επικοινωνίας ήταν σχεδόν καταδικασμένοι.

Η νεολαία της εποχής, στην ελληνική επικράτεια, δεν είχε πολλές ευκαιρίες για να πληροφορηθεί το τι ακριβώς συνέβαινε στον έξω κόσμο.
Μέσα λοιπόν από τη μουσική και τους στίχους των ξενόγλωσσων τραγουδιών, εισέπραττε τα σκιρτήματα που κάποιες φορές ήταν αρκετά για να προκαλέσουν το «ξύπνημα».

Δηλαδή, δεν μπορούσες να μείνεις ασυγκίνητος όταν άκουγες ας πούμε το «Εveofdistraction» του Μπάρι Μακγουάιρ. Ένα τραγούδι απλό που όμως αναφερόταν στον πόλεμο του Βιετνάμ, χωρίς να τον κατονομάζει, και έλεγε: «Είσαι αρκετά μεγάλος για να σκοτώσεις, αλλά μικρός για να ψηφίσεις!».

Ακόμη μηνύματα εισπράτταμε από τα τραγούδια διαμαρτυρίας του Μπομπ Ντύλαν (πρόσφατα κέρδισε Νόμπελ Λογοτεχνίας), της Τζόαν Μπαέζ, αλλά και αργότερα του Τζον Λένον όταν αποφάσισε να αφήσει του Beatles.

Θυμάμαι με συγκίνηση ότι είχε βρεθεί στα χέρια μου (από την ΕΣΣΔ) ένας δίσκος ρωσικής παραγωγής που μεταξύ των άλλων τραγουδιών των Beatles περιλάμβανε και το «Honeymoon song» (Αν θυμηθείς τ’ όνειρό μου) του Μίκη Θεοδωράκη.
Κακοπαιγμένο και σε μέτρια εκτέλεση, πλην όμως κατ’ εξοχήν «παράνομο», αφού ο Μίκης ήταν απαγορευμένος από την δικτατορία.
Με εκείνον τον δίσκο είχα γίνει περιζήτητος στις παρέες, καθώς είχα στα χέρια μου όχι μόνο παράνομο Θεοδωράκη αλλά και Beatles συγχρόνως!

Έτσι, αρκετά βράδια βρισκόμασταν σε σπίτια φίλων και με κλειστά παράθυρα και πόρτες έμπαινε ο δίσκος στο πικ-απ. Κι εμείς νομίζαμε ότι κάναμε αντίσταση!
Πολύ αργότερα, περί τα τέλη του ’80 διάβασα στις εφημερίδες ότι ανακαλύφθηκε σε κάποιες ταινίες του BBC το συγκεκριμένο τραγούδι που δεν είχε κυκλοφορήσει σε δίσκο!

Τηλεφώνησα στον Αιμίλιο Λιάτσο, του είπα ότι έχω τον δίσκο, και τον παρουσιάσαμε στο κεντρικό δελτίο του Mega ως μοναδική αποκλειστικότητα!
Εμφανιστήκαμε μάλιστα μαζί με τον Τζόνι Βαβούρα και τον Λάκη Παπαδόπουλο και παίξαμε το « You wοn’ t see me» των Beatles.
Δεν ξέρω γιατί, αλλά η δικτατορία δεν επιχείρησε να λογοκρίνει τα τραγούδια που έρχονταν από το εξωτερικό.
Μπορεί να είχε απαγορεύσει τον Θεοδωράκη και άλλους «απείθαρχους» συνθέτες, αλλά όλοι οι ξένοι δημιουργοί που τραγουδούσαν για ελευθερία, δημοκρατία, ανθρώπινα δικαιώματα, και εξέπεμπαν αντιπολεμικά και φιλειρηνικά μηνύματα «κυκλοφορούσαν ελεύθεροι».

Θυμάμαι ότι ακόμη και στην περίφημη «Ολυμπιάδα Τραγουδιού» που διοργάνωσε η προπαγάνδα της χούντας στο Παναθηναϊκό Στάδιο, το περισσότερο χειροκρότημα το πήραν τα τραγούδια της Τσεχοσλοβακίας, με τίτλο «Στρατιώτες που πάτε;» και καθαρά αντιπολεμικό περιεχόμενο και του Λιβάνου με τίτλο «Όταν τελείωσε ο πόλεμος» που μιλούσε για τα δεινά και τις καταστροφές που είχε προκαλέσει στη χώρα εκείνη η φοβερή σύρραξη.

Μπορεί λοιπόν τα βράδια να διασκεδάζαμε σε πάρτι, σε κλαμπ ή σε παραλίες, μπορεί να χορεύαμε τους χορούς της εποχής, αλλά όταν το κέφι έφτανε στο αποκορύφωμα ακολουθούσαν τραγούδια με μια κιθάρα, τα περισσότερα εκ των οποίων μιλούσαν για όσα μας στερούσε η τότε κατάσταση.

Δηλαδή, όσο κι αν προσπαθούσε το καθεστώς να αποκόψει τους νέους κυρίως, από την πληροφόρηση, η μουσική και τα τραγούδια κατάφερναν να περάσουν τα δικά τους μηνύματα.
Μπορούμε επίσης να θυμηθούμε κάποιες βραδιές σε μπουάτ της Πλάκας, τότε που μεσουρανούσε το «Νέο Κύμα», τις μικρές ώρε, με τον μαγαζάτορα να βεβαιώνεται ότι στην αίθουσα δεν υπήρχαν χαφιέδες και ότι η πόρτα ήταν ερμητικά κλειστή, να παίζονται τραγούδια που αν τα άκουγαν «πονηρά αυτιά» θα μας οδηγούσαν το κρατητήριο.

Όλα αυτά μπορεί σήμερα να ακούγονται υπερβολικά, αν και ο έλεγχος της πληροφορίας παραμένει μεγάλη επιθυμία όλων των κυβερνήσεων. Τότε όμως υπήρχε η γοητεία του «απαγορευμένου». Αρκούσε δηλαδή, η απαγόρευση για να κάνει το τραγούδι δημοφιλές.

Να αναφέρω για παράδειγμα το «Ντούμπου-ντούμπου-ζα» του Μαρκόπουλου. Σχεδόν όλοι νόμιζαν ότι πρόκειται για ένα τραγούδι χιουμοριστικό. Στην ουσία όμως ήταν μια κραυγή εναντίον του καθεστώτος. Το ίδιο αντιστασιακό ήταν και το περίφημο «Θα πάω στη ζούγκλα με τον Ταρζάν». Και μπορεί οι γονείς μας να πίστευαν ότι τραγουδούσαμε τον «Ταρζάν» για πλάκα, εμείς όμως ξέραμε ότι μιλούσαμε για τα «άγρια θηρία» που απειλούσαν να καταπιούν την Δημοκρατία.

Ποιός λέει λοιπόν ότι το ροκ δεν είναι ο απόλυτος πολιτικός τρόπος έκφρασης; Ποιος μπορεί να πει ότι ο Μαρκόπουλος, ο Λοϊζος, ο Μίκης, ο Μάνος (με το μοναδικό “Reflections”)και άλλοι δημιουργοί της εποχής δεν ήταν ροκ;Το είπε εξ άλλου αργότερα ο Λοΐζος και το τραγούδησε ο Βασίλης, σε στίχους της Δώρας Σιτζάνη:

«Κι αν είμαι ροκ μη με φοβάσαι, έγινα κιόλας 30 χρονών». Και όταν ήμασταν 30 είχε μπει το 1980…


Current track
Title
Artist

Background
Follow by Email
Facebook
Instagram